ENGLISH
 

ფულადი ბაზარი

ბანკთაშორისი სადეპოზიტო/საკრედიტო ბაზარი წარმოადგენს ფულად ბაზარს, სადაც ბანკები ვაჭრობენ მოკლევადიანი ჭარბი ლიკვიდობით. მოცემული ბაზარი დიდ ინტერესს წარმოადგენს საქართველოს ეროვნული ბანკისათვის, რადგანაც აღნიშნულ ბაზარს გადამწყვეტი როლი აქვს მონეტარული გადაცემის მექანიზმის ფუნქციონირებაში. საქართველოს ეროვნული ბანკი საპროცენტო განაკვეთებზე ზეგავლენას ახდენს თავისი მონეტარული პოლიტიკის გაცხადებით და მონეტარული პოლიტიკის ინსტრუმენტების გამოყენებით.

ფულადი ბაზრის ინდექსებს მნიშვნელოვანი როლი აქვთ, როგორც ქვეყნის საბანკო-საფინანსო სისტემაში, ისე მთლიანად ეკონომიკაში. ისინი გამოიყენება ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტის ფასწარმოქმნისას, როგორიცაა მცურავგანაკვეთანი ობლიგაციები და საბანკო სესხები, ასევე დერივატივები. ფულადი ბაზრის ინდექსები უზრუნველყოფს ფინანსური ინსტრუმენტების ფასწარმოქმნის გამჭვირვალობას, ბაზრის მონაწილეთა შორის რისკების გადანაწილებას და საპროცენტო განაკვეთის რისკის მართვას. აქედან გამომდინარე, ისინი ხელს უწყობენ უფრო ეფექტიანი და ლიკვიდური ბაზრის განვითარებას, შედეგად კი უფრო ძლიერი და მდგრადი ფინანსურ სისტემის ჩამოყალიბებას.

ფულადი ბაზრის ინდექსები ფართოდ გამოიყენება გლობალური ფინანსური სისტემის მიერ, როგორც ბენჩმარკები დიდი მოცულობის და ფართო სპექტრის ფინანსური პროდუქტებისა და კონტრაქტებისათვის. განახლებული TIBR ინდექსი ეხმაურება მსოფლიო ტენდეციას, რომლის ფარგლებშიც, ბოლო წლებში, ბევრ ქვეყანაში მიმდინარეობს ადგილობრივი საპროცენტო განაკვეთის ბენჩმარკების ფუნდამენტური რეფორმა, მათი მდგრადობის და გამჭვირვალობის გაუმჯობესების მიზნით. ცვლილებების პროცესი ჯერჯერობით ფოკუსირებულია ფართოდ გავრცელებულ ურისკო ერთდღიანი სესხის საპროცენტო განაკვეთის ბენჩმარკებზე, როგორიცაა SONIA (Sterling Overnight Index Average) და EONIA (Euro Overnight Index Average).

დღეისთვის, ბაზრის მონაწილეები მცურავგანაკვეთიან ინსტრუმენტებს ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთს, ან 3-თვიან სადეპოზიტო სერტიფიკატების განაკვეთს აბამენ. ეროვნული ბანკი იმედოვნებს, რომ განახლებული TIBR ინდექსი ერთის მხრივ ხელს შეუწყობს ლარის საპროცენტო განაკვეთების დერივატივების ბაზრის განვითარებას, ხოლო მეორეს მხრივ ჩაანაცვლებს არსებულ ინდექსებს, როგორც საორიენტაციო საპროცენტო განაკვეთს ფულადი ბაზრისა და უახლოეს მომავალში დერივატივების ინსტრუმენტებისათვის.

TIBR ინდექსის მეთოდოლოგია, რომელიც ფულადი ბაზრების მონაწილეებთან მჭიდრო თანამშრომლობით და EBRD-ის დახმარებით შემუშავდა, მოიცავს ინდექსის გაანგარიშებისა და გამოქვეყნების წესებს. აღნიშნული მეთოდოლოგია ასევე ითვალისწინებს მონაცემების კონტროლისა და მეთოდოლოგიის გადახედვის პროცედურას. 

TIBR-ის მეთოდოლოგიაში ასახულია იმ წამყვანი ქვეყნების გამოცდილება, სადაც ბოლო პერიოდში უკვე განხორციელდა ფულადი ბაზრის ინდექსის მეთოდოლოგიის გადასინჯვა. TIBR-ის ინდექსი ეფუძნება ფაქტიურ გარიგებებს, რაც იმავდროულად ზრდის ინდექსის მიმართ სანდოობას. დამატებით, ინდექსის საიმედოობას განაპირობებს ინფორმაციის მოგროვების და ინდექსის გაანგარიშების პროცესში ეროვნული ბანკის ჩართულობა. ბაზრის დინამიურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის მიზნით, რეგულარულად განხორციელდება ინდექსის კალკულაციის მეთოდოლოგიის ბაზრის მონაწილეებთან ერთად განხილვა და საჭიროებისამებრ განახლება.

2018 წლის 1 აგვისტოდან ყოველდღიურად, დილის 9 საათზე TIBR ინდექსი ქვეყნდება საქართველოს ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე. მეთოდოლოგია და ისტორიული მონაცემები კი ხელმისაწვდომია ამ გვერდზე, ასევე შემდეგ მისამართზე: https://www.nbg.gov.ge/index.php?m=544. 2008 წლიდან ეროვნული ბანკი, აქვეყნებდა საკუთარ ვებგვერდზე ერთდღიან და ერთკვირიან TIBR1 და TIBR7 ინდექსებს.

 

რეპო გარიგებების ჩარჩო მოდალური ხელშეკრულების
მონაწილეთა ჩამონათვალი 

 

N    ბანკის დასახელება       მიერთების თარიღი  
 1  სს „სილქ როუდ ბანკი“ 07,ივლ 2017
 2  სს „ბაზისბანკი“  10,ივლ 2017
 3  სს „საქართველოს ბანკი“  11,ივლ 2017
 4  სს „ფინკა ბანკი საქართველო“  12,ივლ 2017
 5  სს „აზერბაიჯანის საერთაშორისო ბანკი - საქართველო“ 
  12,ივლ 2017
 6  სს "კრედო ბანკი"   12,ივლ 2017
 7  სს „თიბისი ბანკი“  13,ივლ 2017
 8  სს „ვითიბი ბანკი ჯორჯია“  13,ივლ 2017
 9  სს „ტერაბანკი“  14,ივლ 2017
10  სს „პაშა ბანკი საქართველო“  18,ივლ 2017
11
 სს „ლიბერთიბანკი“  19,ივლ 2017
12  სს „პროკრედიტ ბანკი“     2,აგვ 2017

 

 

 

 
Copyright © 2018 National Bank Of Georgia   Created by: Pro-Service